Propozycja harmonogramu notowań jednolitych na BOINC Stock Exchange:
Cytat0:00 - 1:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
1:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
1:00 - 1:30 - dogrywka
1:30 - 7:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
7:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
7:00 - 7:30 - dogrywka
7:30 - 12:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
12:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
12:00 - 12:30 - dogrywka
12:30 - 16:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
16:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
16:00 - 16:30 - dogrywka
16:30 - 21:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie)
21:00 - otwarcie (określenie kursu jednolitego)
21:00 - 21:30 - dogrywka
21:30 - 24:00 - faza przed otwarciem (przyjmowanie zleceń na otwarcie następnej sesji)
Wszystkie godziny podane w strefie czasowej UTC.
Faza - przed otwarciemPrzyjmowanie zleceń od inwestorów i wprowadzanie bezpośrednio do systemu giełdowego (Centralny arkusz zleceń). Transakcje nie są zawierane. Wraz z wprowadzeniem każdego nowego zlecenia kalkulowany jest teoretyczny kurs otwarcia podawany do publicznej wiadomości.
Można składać zlecenia: PCRO, PKC, LIMIT.
Wyznaczenie kursu jednolitego (pierwszy fixing) - godz. 1:00W oparciu o przyjęte wcześniej zlecenia zostaje wyznaczony kurs po jakim dojdzie do zawarcia transakcji. Kursem tym jest ostatni znany teoretyczny kurs otwarcia z fazy przed otwarciem. Dla każdego papieru wartościowego i instrumentu finansowego wyznaczany jest osobny kurs.
Faza - dogrywkaWszyscy mogą składać zlecenia po wyznaczonym na fixingu kursie (LIMIT). Transakcje zawierane są na bieżąco, ale po jednakowej cenie (kursie).
-----------------------------------
W tekście przewinęły się typy zleceń PCRO, PKC:
Zlecenie PKC – zlecenie po każdej cenie, jest to zlecenie do natychmiastowego wykonania.
Zlecenie PKC jest szczególnym rodzajem zleceń na GPW, ma ono pierwszeństwo przed innymi zleceniami, zostaje zrealizowane w całości, natychmiast po wprowadzeniu do systemu. Inwestor składający tego typu zlecenie godzi się na każdy kurs po jakim może być ono zawarte, ważna jest dla niego jedynie całkowita realizacja zlecenia.
Zlecenia PKC mogą być składane podczas każdej fazy sesji giełdowej, poza dogrywką.
Zlecenie PCR – zlecenie giełdowe ,,po cenie rynkowej". Jest to jeden z rodzajów zleceń używanych na Giełdzie Papierów Wartościowych.
-----------------------------------
Teraz o tym jak jest wyznaczany kurs.
W idealnym przypadku centralny arkusz zleceń może wyglądać następująco:
CytatLiczba akcji
Cena Kupno Zgłoszona Skumulowana Sprzedaż Zgłoszona Skumulowana
PKC 1000 1000
110 1500 2500 2500 6000
105 1000 3500 2000 3500
100 500 4000 1000 1500
PKC 500 500
W przedstawionym przypadku spełnienie warunków maksymalizacji obrotu i maksymalizacji zrealizowanych zleceń, a także zachowania stabilności kursu będzie możliwe, jeżeli kurs ustali się na poziomie 105 PLN. Właściciela zmieni wówczas 3500 akcji (1000 + 1500 + 1000 po stronie popytu i 500 + 1000 + 2000 po stronie podaży), a osiągnięte obroty wyniosą 7000 x 105 PLN = 735000 PLN. Wartość 7000 to 3500 zrealizowanych zleceń kupna i 3500 zrealizowanych zleceń sprzedaży, natomiast 105 to ustalony podczas sesji kurs akcji.
W powyższym przykładzie zaistniała sytuacja idealna, w której nie wystąpiła różnica pomiędzy zrealizowanymi zleceniami kupna i sprzedaży.
Weźmy jednak nieco mniej komfortowy przykład:
Giełda jest rynkiem, na którym sytuacja nierównowagi rynkowej jest czymś prawie naturalnym. Do nadwyżek popytu lup podaży dochodzi na niej zdecydowanie częściej niż na innych rynkach. Jest to szczególnie widoczne w systemie notowań ciągłych, gdzie ceny ulegają niejednokrotnie znacznym wahaniom nawet w trakcie jednej sesji.
W systemie kursu jednolitego na GPW przyjęte zostało rozwiązanie polegające na redukcji zleceń w stopniu pozwalającym na zachowanie skoku kursu akcji w granicach określonych przez wyznaczone widełki cenowe. Ustalanie kursu w tym przypadku rozpoczyna się tak samo jak na rynku zrównoważonym, jednak zlecenia sprzed sesji oraz napływające w trakcie sesji mogą spowodować brak równowagi na rynku.
Poniżej znajduje się przykład rynku niezrównoważonego akcji z kursem odniesienia 100 PLN.
CytatLiczba akcji
Cena Kupno Zgłoszona Skumulowana Sprzedaż Zgłoszona Skumulowana
PKC 3000 3000
115 2500 5500 500 4500
110 1500 7000 1000 4000
105 1000 8000 1500 3000
100 1000 1500
PKC 500 500
Kurs w tym przypadku ustalony zostanie na poziomie 110 PLN, czyli górnej granicy widełek, chociaż maksymalny obrót i realizacja zleceń byłyby osiągnięte po kursie 115 PLN (kurs wymagałby jednak oprócz redukcji zleceń z limitem, także redukcji zleceń PKC).
Na poziomie 110 PLN zgłoszone zapotrzebowanie na akcje wynosi 7000, natomiast podaż akcji to 4000. Występuje więc nadwyżka popytu w ilości 3000 akcji. Stopa satysfakcji wyniesie więc
(4000 / 7000) x 100% = 57%,
ponieważ taką część zleceń kupna można zrealizować.
W przypadku bardzo dużej nierównowagi, przekraczającej relację 5:1 (czyli przy stopie satysfakcji poniżej 20%) obrót walorami zostaje zawieszony do następnej sesji, a do czasu jej rozpoczęcia ustalony zostaje na podstawie dotychczasowych zleceń kurs nietransakcyjny na granicy widełek, który będzie kursem odniesienia dla następnej sesji. Poniższy przykład oparty na walorze z kursem odniesienia 100 PLN ma na celu ukazanie sytuacji, w której dochodzi do zawieszenia transakcji.
CytatLiczba akcji
Cena Kupno Zgłoszona Skumulowana Sprzedaż Zgłoszona Skumulowana
PKC 30000 30000
110 25000 55000 500 4500
105 15000 70000 1000 4000
100 10000 80000 1500 3000
95 1000 1500
PKC 500 500
W powyższym przykładzie maksymalny wolumen obrotu osiągnięty zostanie na poziomie 110 PLN, czyli górnej granicy widełek (możliwa jest wtedy realizacja zleceń na kupno i sprzedaż 4500 akcji). Stopa satysfakcji wyniesie jednak
(4500 / 55000) x 100% = 8%.
Z uwagi na stopę satysfakcji niższą niż 20% nie dojdzie do transakcji, a kurs 110 PLN będzie kursem odniesienia dla następnej sesji.
Opracowanie na podstawie stron:
http://bossa.pl/edukacja/rynek/kurs/fazy/ (http://bossa.pl/edukacja/rynek/kurs/fazy/)
http://eekonomia.blox.pl/2008/06/Sciaga-Algorytm-ustalania-kursu-jednolitego-na-1.html (http://eekonomia.blox.pl/2008/06/Sciaga-Algorytm-ustalania-kursu-jednolitego-na-1.html)
http://pl.wikipedia.org/wiki/Gie%C5%82da_Papier%C3%B3w_Warto%C5%9Bciowych_w_Warszawie (http://pl.wikipedia.org/wiki/Gie%C5%82da_Papier%C3%B3w_Warto%C5%9Bciowych_w_Warszawie)
Teraz moje pytanie: Co ma na celu wprowadzenie obliczania i uwzględniania przy opcji zawieszania sesji stopy satysfakcji? Przecież z tego co rozumiem może to zawiesić wszystkie transakcje w sesji... i do tego może dziać się tak wielokrotnie sesja po sesji...
Dodatkowo jeden użytkownik może zachwiać notowaniami danego projektu jeżeli nie wprowadzi się jakichś odgórnych limitów na maksymalną wielkość zleceń i ich ilość dla jednej sesji.